Hoạt động thương mại tăng mạnh nhờ các sản phẩm chủ lực
Kim ngạch xuất khẩu tháng 11/2021 tăng 18,5% so với cùng kỳ – tháng tăng thứ 2 liên tiếp. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu cũng có xu hướng tương tự khi tăng 20,8% so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy sự phục hồi của hoạt động sản xuất khi công nhân quay trở lại nhà máy. Mặc dù vậy, những lo ngại liên quan tới thị trường lao động vẫn còn trong bối cảnh số ca nhiễm COVID-19 tăng và biến thể Omicron mới đang lan rộng trên thế giới. Ngày 2/12/2021, Việt Nam ghi nhận 13.677 ca nhiễm COVID-19 mới (so với mức bình quân 7 ngày là 8.917 ca). Tại TP.HCM, tâm dịch COVID-19, số ca nhiễm COVID-19 mới đã tăng 167% so với 1 tháng trước lên 1.738 ca.
Giá xăng hạ nhiệt từ cao nhất trong 7 năm; lạm phát các mặt hàng khác thấp
Chi phí giao thông tăng 20,7% so với cùng kỳ trong tháng 11/2021 do giá dầu thế giới tăng mạnh. Trong kỳ, giá xăng dầu trong nước đã điều chỉnh 3 đợt. Cuối tháng 11/2021, giá xăng dầu trong nước đã tăng 55,7% so với cùng kỳ, hạ nhiệt từ mức cao nhất trong 7 năm. Chi phí giao thông và nhà ở & vật liệu xây dựng tăng đã được bù đắp một phần nhờ chi phí lương thực & thực phẩm giảm. Lưu ý, CPI cơ bản (tăng 0,58% so với cùng kỳ) ở mức thấp trong kỳ, do nhu cầu tiêu dùng yếu. Trong 11 tháng đầu năm 2021, doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ giảm 8,7% so với cùng kỳ.
Dịch vụ liên quan tới doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ được hỗ trợ nhờ hoạt động di chuyển hồi phục
Doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ tăng 6,2% so với tháng trước trong tháng 11/2021 nhờ hoạt động di chuyển hồi phục. Số lượng hành khách di chuyển đường không trong nước tăng 20,4% so với tháng trước. Nhờ đó, doanh số bán lẻ dịch vụ lưu trú và ăn uống và doanh số dịch vụ du lịch đã tăng lần lượt 12,7% và 15% so với tháng trước trong tháng 11/2021. Trong tháng 11/2021, Việt Nam đã thực hiện thí điểm mở cửa du lịch quốc tế trở lại chào đón hơn 1.000 du khách tới Quảng Nam, Khánh Hòa và Kiên Giang.
Đầu tư công tăng nhưng vẫn chậm đáng kể so với kế hoạch
Đầu tư công tăng 14,7% so với tháng trước trong tháng 11/2021 nhưng vẫn giảm 12,9% so với cùng kỳ. Trong 11 tháng đầu năm 2021, đầu tư công đạt 73,8% kế hoạch năm 2021 của Chính phủ. Vốn FDI giải ngân dù tăng 4,3% so với tháng trước trong tháng 11/2021 nhưng vẫn giảm 4,2% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2021.
Cập nhật số liệu kinh tế vĩ mô
Số liệu tháng 11/2021 nhìn chung cho thấy sự hồi phục của hoạt động kinh tế. Lạm phát tăng 2,1% so với cùng kỳ, cao nhất kể từ tháng 9/2021 do chi phí giao thông tăng và nhu cầu tăng cao đối với các hoạt động xây dựng sau giai đoạn phong tỏa . Chỉ số PMI trong kỳ tăng lên 52,2, cho thấy hoạt động sản xuất hồi phục tháng thứ 2 liên tiếp. Kim ngạch xuất khẩu tháng 11/2021 tăng 18,5% so với cùng kỳ đạt mức cao nhất mọi thời đại là 29,9 tỷ USD, theo đó, thương mại thặng dư trong tháng thứ 3 liên tiếp. Kết quả này sát với dự báo thương mại sẽ thặng dư trong cả năm 2021 của chúng tôi. Cuối cùng, đầu tư công tăng 14,7% so với tháng trước (tuy nhiên vẫn giảm 12,9% so với cùng kỳ) và doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ tăng 6,2% so với tháng trước.
Lạm phát tăng 2,1% so với cùng kỳ do chi phí giao thông tăng
Tháng 11/2021, lạm phát tổng thể tăng 2,1% so với cùng kỳ so với tăng 1,77% so với cùng kỳ trong tháng 10/2021 (Bảng 2) chủ yếu do chi phí giao thông tăng mạnh tháng thứ 2 liên tiếp 20,71% so với cùng kỳ. Điều này là do biến động giá dầu thế giới khiến giá xăng dầu trong nước phải điều chỉnh 3 lần trong kỳ (2 lần điều chỉnh tăng vào ngày 26/10 và 10/11/2021 và một lần điều chỉnh giảm vào ngày 25/11/2021). Cuối tháng 11/2021, giá xăng dầu trong nước tăng 55,7% so với cùng kỳ nhưng giảm nhẹ từ mức cao nhất trong 7 năm (Bảng 3).
Ngoài ra, chi phí nhà ở & vật liệu xây dựng cũng là động lực tăng khác của lạm phát tổng thể do giá điện tăng (1,47% so với cùng kỳ) sau khi kết thúc giai đoạn hỗ trợ giá điện của Chính phủ và giá vật liệu xây dựng tăng 0,94% so với tháng trước do nhu cầu tăng cao sau giai đoạn phong tỏa.
Mặt khác, chi phí lương thực & thực phẩm tiếp tục giảm 0,08% so với cùng kỳ. Trong đó, chi phí lương thực giảm 1,71% so với cùng kỳ nhờ giá thịt lợn giảm 5,62% so với tháng trước do người chăn nuôi nhanh chóng giải phóng hàng tồn kho tích lũy để giảm thiểu thiệt hại do giá thức ăn chăn nuôi tăng cao.
Trong khi đó, lạm phát tổng thể và lạm cơ bản bình quân 11 tháng lần lượt tăng 1,84% và 0,82% so với cùng kỳ, mức thấp nhất kể từ năm 2016 (Bảng 5) và thấp hơn đáng kể so với mục tiêu của Chính phủ là 4,0%.
Xu hướng lạm phát sát với dự báo cả năm 2021 của chúng tôi là tăng bình quân 2,3%. Theo đó, HSC duy trì dự báo lạm phát bình quân sẽ duy trì dưới 4,0% trong năm 2022 và 2023 (lần lượt là 3,5% và 3,0%) (Mời xem: Hạ dự báo GDP năm 2021 và 2022, HSC, ngày 30/8/2021).
Do lạm phát được kiểm soát, HSC kỳ vọng NHNN sẽ duy trì chính sách tiền tệ phù hợp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, ít nhất là trong nửa đầu năm 2022.
Giá trị sản xuất công nghiệp hồi phục 6,9% so với tháng trước nhưng giảm 1,6% so với cùng kỳ
Giá trị sản xuất công nghiệp hồi phục 5,6% so với cùng kỳ so với giảm 1,6% so với cùng kỳ trong tháng 10/2021. Chỉ số công nghiệp chế biến & chế tạo tăng 6,4% so với cùng kỳ sau khi giảm 1,6% so với cùng kỳ trong tháng 10/2021 (Bảng 6). Ngoài ra, ngành khai khoáng hồi phục 2,2% so với cùng kỳ lần đầu kể từ tháng 4/2021 nhờ sản xuất than đá và quặng kim loại màu gia tăng.
So với tháng trước, giá trị sản xuất công nghiệp và chỉ số công nghiệp chế biến & chế tạo tăng lần lượt 5,5% và 5,9% trong tháng 11/2021.
Tương tự số liệu của Tổng cục Thống kê, chỉ số PMI sản xuất của Việt Nam tăng lên 52,2 trong tháng 11/2021 từ 52,1 trong tháng 10/2021, đánh dấu tháng hồi phục thứ 2 liên tiếp của hoạt động sản xuất sau 4 tháng liên tiếp sụt giảm do các biện pháp giãn cách và phong tỏa (Bảng 7).
Cả đơn đặt hàng mới và đơn đặt hàng xuất khẩu mới đều tăng trong tháng thứ 2 liên tiếp nhờ tiếp tục nới lỏng các hạn chế trong những tháng gần đây. Trong khi đó, áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng, với cả chi phí đầu vào và giá đầu ra đều tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2011.
Ngoài ra, một số người trả lời cuộc khảo sát tháng này cho thấy người lao động vẫn lo ngại về tình hình đại dịch và do đó còn lưỡng lự quay trở lại làm việc. Điều này khiến các nhà sản xuất khó mở rộng nhân sự nhằm đáp ứng với khối lượng công việc lớn hơn. Lo ngại về đại dịch cũng ảnh hưởng đến niềm tin của nhà sản xuất, với niềm tin giảm so với tháng 10/2021. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn lạc quan rằng sản lượng sẽ tăng trong năm tới với kỳ vọng tình hình sẽ cải thiện.
Cơ cấu theo lĩnh vực chính, linh kiện điện tử (tăng 11,6% so với cùng kỳ) và thiết bị truyền thông (tăng 9,9% so với cùng kỳ) đã tăng tháng thứ 3 liên tiếp. Trong khi đó, tốc độ giảm tiếp tục chậm lại đối với điện tử tiêu dùng (giảm 12,2% so với cùng kỳ) và dệt may (giảm 10,21% so với cùng kỳ). Về mặt tích cực, giày dép đã tăng trở lại 7,3% so với cùng kỳ trong tháng thứ 2 liên tiếp (Bảng 7).
Giá trị sản xuất công nghiệp và chỉ số công nghiệp chế biến & chế tạo tăng lần lượt 3,6% và 4,8% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2021, và vượt mức tăng cùng kỳ năm ngoái (tăng lần lượt 3,1% và 4,7% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020).
Kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh nhất lịch sử trong tháng 11/2021
Kim ngạch xuất khẩu tháng 11/2021 tăng 18,5% so với cùng kỳ lên mức cao kỷ lục là 29,9 tỷ USD, so với tăng 6,1% so với cùng kỳ trong tháng 10/2021 (Bảng 8). Trong đó, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chính tăng như điện thoại các loại tăng 22,7% so với cùng kỳ, máy tính và sản phẩm điện tử tăng 9,0% so với cùng kỳ, máy móc tăng 29,0% so với cùng kỳ, dệt may tăng 24,9% so với cùng kỳ, sắt thép tăng 112,8% so với cùng kỳ, thủy sản tăng 18,8% so với cùng kỳ, sợi tăng 31,2% so với cùng kỳ, sản phẩm nhựa tăng 30,1% so với cùng kỳ, hạt điều tăng 15,0% so với cùng kỳ, cao su tăng 6,9% so với cùng kỳ, gạo tăng 57,4% so với cùng kỳ, cà phê tăng 12,6% so với cùng kỳ và dầu thô tăng 209,6% so với cùng kỳ.
Ngược lại, tổng kim ngạch xuất khẩu lại giảm do kim ngạch xuất khẩu giày dép giảm 14,3% so với cùng kỳ và gỗ và sản phẩm từ gỗ giảm 7,4% so với cùng kỳ.
Mặc dù vậy, làn sóng COVID-19 mới đây đã gây áp lực lên triển vọng ngắn hạn của các doanh nghiệp. Trả lời phỏng vấn với Bloomberg, bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Túi xách Da giày Việt Nam cho biết, các nhà máy, với 90%-95% lực lượng lao động đã quay trở lại, hiện lo ngại yêu cầu cách ly bắt buộc 3 tuần đối với những công nhân đã tiêm vắc-xin xét nghiệm dương tính sẽ ảnh hưởng tới các đơn đặt hàng vào đầu năm 2022 (Mời xem: Hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong tháng 11/2021 tăng mạnh sau khi kết thúc giai đoạn phong tỏa, ngày 29/11/2021, Bloomberg).
Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu tăng 20,8% so với cùng kỳ và cũng đạt mức cao kỷ lục là 29,8 tỷ USD trong tháng 11/2021, so với tăng 7,8% so với cùng kỳ trong tháng 10/2021 (Bảng 9) và là tháng tăng thứ 16 liên tiếp của kim ngạch nhập khẩu trong bối cảnh nhu cầu trong nước ổn định.
Kim ngạch nhập khẩu tăng nhanh đối với các sản phẩm máy tính và điện tử (tăng 19,0% so với cùng kỳ), máy móc (tăng 8,5% so với cùng kỳ), điện thoại các loại (tăng 10,9% so với cùng kỳ), vải (tăng 16,8% so với cùng kỳ), nhựa (tăng 18,1% so với cùng kỳ) và nguyên phụ liệu dệt may và da giày (tăng 14,8% so với cùng kỳ). Kim ngạch nhập khẩu sắt & thép tăng chậm lại (tăng 25,5% so với cùng kỳ). Ngược lại, kim ngạch nhập khẩu ô tô giảm 6,7% so với cùng kỳ.
So với tháng trước, kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu tăng lần lượt 3,6% và 14,0%.
Trong 11 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu (299,7 tỷ USD) và kim ngạch nhập khẩu (299,4 tỷ USD) tăng lần lượt 17,5% và 27,5% so với cùng kỳ, so với tăng lần lượt 5,5% và 1,6% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020.
Trong 11 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường chính bao gồm Mỹ (84,8 tỷ USD), Trung Quốc (50,5 tỷ USD) và châu Âu (35,7 tỷ USD) tăng lần lượt 22,2%, 16,8% và 11,9% so với cùng kỳ nhờ nhu cầu cải thiện sau khi tiếp tục triển khai vắc-xin tại những các quốc gia này.
Trong tháng 11/2021, Việt Nam thặng dư ước tính đạt 100 triệu USD, tương đương với thặng dư thương mại trong 11 tháng đầu năm 2021 đạt 225 triệu USD so với thặng dư thương mại 20,2 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm 2020.
Cán cân thương mại đảo chiều từ thâm hụt sang thặng dư trong 3 tháng liên tiếp, sát với dự báo thặng dư thương mại trong cả năm 2021 của chúng tôi là 4,3 tỷ USD so với thặng dư 19,9 tỷ USD trong năm 2020, do đó chúng tôi duy trì dự báo (Mời xem: Hoạt động thương mại vẫn là điểm sáng khi dịch COVID-19 bùng phát, HSC, ngày 15/11/2021).
Vốn FDI giải ngân giảm 4,2% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2021
Trong 11 tháng đầu năm 2021, vốn FDI giải ngân giảm 4,2% so với cùng kỳ xuống 17,1 tỷ USD sau khi tăng 1,3% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020 (Bảng 10). Về mặt tích cực, vốn FDI đăng ký (26,5 tỷ USD) chỉ tăng 0,1% so với cùng kỳ so với giảm 16,9% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020.
Về vốn FDI giải ngân, ngành công nghiệp chế biến & chế tạo (12,44 tỷ USD) đóng góp 72,8%, hoạt động kinh doanh BĐS (2,27 tỷ USD) đóng góp 13,3% và lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí đốt (1,31 tỷ USD) đóng góp 7,7%.
Vốn FDI đăng ký mới (14,06 tỷ USD) tăng 3,7% so với cùng kỳ so với giảm 7,6% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020 và tập trung vào các dự án năng lượng, bao gồm các nhà máy nhiệt điện LNG do Singapore phát triển 3,1 tỷ USD (Long An 1 và 2) tại tỉnh Long An, Nhà máy nhiệt điện 1,3 tỷ USD do Nhật Bản phát triển (Ô Môn 2) tại thành phố Cần Thơ và nhà máy pin mặt trời 498 triệu USD do Hồng Kông phát triển ở tỉnh Quảng Ninh.
Trong khi đó, vốn bổ sung cho các dự án hiện hữu (8,02 tỷ USD) cũng tăng 26,7% so với cùng kỳ so với tăng 7,8% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020. Một trong những dự án quan trọng là đầu tư bổ sung 1,5 tỷ USD vào nhà máy LG Display Hải Phòng vào ngày 31/8/2021 (tổng vốn đầu tư vào dự án này hiện là 4,65 tỷ USD).
Mặc dù vậy, các biện pháp hạn chế đi lại kéo dài tiếp tục cản trở các NĐT đưa ra quyết định đầu tư. Góp vốn mua cổ phần (4,38 tỷ USD) giảm 33,0% so với cùng kỳ so với giảm 41,8% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020.
Đồng thời, Do các biện pháp phong tỏa, giãn cách xã hội và hạn chế di chuyển tại các tỉnh thành lớn dần được nới lỏng, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công sẽ được đẩy nhanh trong phần còn lại của năm.
Trong tháng 11/2021, đầu tư công đạt 48,5 nghìn tỷ đồng (tăng 14,7% so với tháng trước nhưng giảm 12,9% so với cùng kỳ) (Bảng 11). Trong 11 tháng đầu năm 2021, đầu tư (367,7 nghìn tỷ đồng) tương đương 73,8% kế hoạch năm 2021 của Chính phủ (477,3 nghìn tỷ đồng) và giảm 8,7% so với cùng kỳ và thấp hơn so với mức tăng trong 11 tháng đầu năm 2020 (tăng 32,7% so với cùng kỳ).
Tính đến ngày 15/11/2021, thặng dư ngân sách nhà nước là 100,6 nghìn tỷ đồng so với mục tiêu thâm hụt 343,7 nghìn tỷ đồng theo kế hoạch năm 2021 (“Quyết định 1927” của Bộ Tài chính). Trong đó, thu ngân sách cao hơn (1.312,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 97,7% kế hoạch năm 2021) so với chi ngân sách (1.212,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 71,9% kế hoạch năm 2021).
Doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ giảm chậm lại 12,2% so với cùng kỳ trong tháng 11/2021
Trong tháng 11/2021, doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ hàng tháng (397,1 nghìn tỷ đồng) giảm chậm lại 12,2% so với cùng kỳ và tăng 6,2% so với tháng trước. Trong 11 tháng đầu năm 2021, doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ (4.128,5 nghìn tỷ đồng) giảm 8,7% so với cùng kỳ so với tăng 2,0% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020.
Doanh số bán lẻ hàng hóa & dịch vụ giảm so với cùng kỳ do doanh số bán lẻ hàng hóa (336,1 nghìn tỷ đồng, giảm 5,9% so với cùng kỳ), doanh số bán lẻ dịch vụ lưu trú và ăn uống (30,2 nghìn tỷ đồng, giảm 33,4% so với cùng kỳ) và dịch vụ du lịch (0,5 nghìn tỷ đồng, giảm 55,9% so với cùng kỳ) (Bảng 12).
So với tháng trước, hoạt động di chuyển trong nước tiếp tục cải thiện và điều này được thể hiện qua số lượng hành khách vận chuyển trong nước tăng 24,1% so với tháng trước (Bảng 13). Điều này giúp doanh số bán lẻ dịch vụ lưu trú và ăn uống và dịch vụ du lịch tăng lần lượt 12,7% và 15% so với tháng trước trong tháng 11/2021.
Do hầu như không thực hiện các chuyến bay thương mại kể từ tháng 4/2020, lượng khách du lịch quốc tế giảm 15,2% so với cùng kỳ xuống còn 15 nghìn lượt (Bảng 13); những lượt khách này chủ yếu là các chuyên gia nước ngoài và lao động tay nghề cao đến từ Trung Quốc (4,5 nghìn lượt), Hàn Quốc (3,0 nghìn lượt), Nhật Bản (1,3 nghìn lượt), Mỹ (301 lượt) và châu Âu (2,1 nghìn lượt). Trong 11 tháng đầu năm 2021, tổng lượng khách du lịch đạt 140 nghìn lượt, giảm 96,3% so với cùng kỳ (so với giảm 76,6% so với cùng kỳ trong 11 tháng đầu năm 2020).
Về mặt tích cực, kể từ tháng 11/2021, Việt Nam sẽ chào đón khách du lịch quốc tế trong nỗ lực tái mở cửa dần lĩnh vực dịch vụ trong giai đoạn đại dịch.
Khánh Hòa, Quảng Nam và Phú Quốc bắt đầu nhận các chuyến bay với các du khách quốc tế tới từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ từ tháng 11/2021.
Theo một bài đăng trên trang web của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, du khách quốc tế sẽ phải đối mặt với những yêu cầu chặt chẽ bao gồm tiêm chủng đầy đủ ít nhất 14 ngày trước khi khởi hành hoặc đã hồi phục sau khi mắc COVID-19 không quá 6 tháng trước khi khởi hành. Du khách phải được xét nghiệm âm tính COVID-19 trong vòng 72 tiếng trước khi khởi hành và phải tổ chức theo tour và bị hạn chế sử dụng dịch vụ và tham quan một số khu vực.
Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam đã đề xuất kế hoạch 3 giai đoạn để nối lại các chuyến bay quốc tế thường xuyên vào năm tới, theo website Chính phủ. Giai đoạn đầu tiên sẽ bắt đầu vào Q1/2022 với các chuyến bay đến từ Pháp, Đức, Nga, Anh, Úc, Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Singapore, Malaysia, Lào và Campuchia. (Mời xem: Vietnam bắt đầu mở cửa lại một cách hạn chế cho khách du lịch nước ngoài, 15/11/2021, Bloomberg).
Trong vòng chưa đầy 3 tuần du lịch quốc tế mở cửa trở lại theo chương trình hộ chiếu vắc-xin, Việt Nam đã đón 978 du khách nước ngoài tới Quảng Nam, Khánh Hòa và Kiên Giang (Mời xem: Việt Nam sẽ đón đoàn khách du lịch Thái Lan đầu tiên trở lại theo chương trình hộ chiếu vaccine trong tháng 12/2021, ngày 1/12/2021, VnExpress).
Tiến độ này sát với quan điểm của chúng tôi rằng chìa khóa cho sự hồi sinh ngành du lịch của Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc dỡ bỏ rộng rãi các hạn chế di chuyển. Theo quan điểm của chúng tôi, tiến trình này sẽ sảy ra từ từ, bắt đầu từ Q1/2022.
Dự báo kinh tế vĩ mô của HSC
Nguồn: https://chungkhoanonline.vn/
